Moʻolelo Philosophy

Me he mea lā ke ola he hoʻāʻo mau no ko kākou ʻano. ʻO kēlā me kēia pilikia; kēlā me kēia pilikia… i kūkulu ʻia e hoʻāʻo i nā palena o kou ʻuhane. ʻO nā koho āu e hana ai ke hoʻohālike i kou ʻano a hoʻohuli i kou hopena. ʻO ka hoʻokō ʻana i ko kākou hiki kiʻekiʻe loa e pono ai mākou e hana i nā koho kūpono. A ʻo ke ala maikaʻi loa e hana ai i nā koho kūpono, ʻo ia ka loaʻa ʻana o ka lunamanaʻo maopopo a me ke ʻano kūpono e alakaʻi ana i kāu mau hana. I ka hoʻomohala ʻana i ke ʻano kūpono, aia nā lula kuʻuna maoli e hahai ai, akā ʻo ka mea nui loa nā mea āu i hoʻonohonoho ai nou iho. ʻO nā manaʻo ma lalo nei he mau alakaʻi no ke kau ʻana i kāu mau lula ponoʻī no ke ʻano o kou koho ʻana e ola i kou ola.

Ke Kānāwai Gula: E Hana i nā poʻe ʻē aʻe e like me kou makemake e hana ʻia e nā poʻe ʻē aʻe iā ʻoe

Ke ʻike nei ʻoe inā ʻoe e minoʻaka i kekahi, ʻo ka hapa nui e minoʻaka hou mai lākou iā ʻoe? Inā ʻoe e pā i ke kua o kekahi me he mea lā e ʻōlelo ana 'aloha e ke hoa', e loaʻa iā ʻoe nā pā he nui ma kou kua? He honua pānaʻi kēia. Loaʻa iā ʻoe ka mea āu e hāʻawi aku ai. A e like me kā lākou e ʻōlelo nei… Hoʻoulu ke aloha i ke aloha, Hoʻoulu ka inaina i ka inaina. No laila, inā makemake ʻoe e mālama maikaʻi ke ao nei iā ʻoe, e mālama maikaʻi mua. E ʻōlelo hou aku i ka mahalo, ʻoi aku ka maikaʻi o ke kakahiaka, e kala mai iaʻu, a e kala mai iaʻu. E uku i kāu mea i ʻaiʻē ai, e wehe i nā puka hou aʻe no nā poʻe ʻē aʻe, a e kōkua i nā poʻe ʻelemakule e hele i ke alanui. ʻOi aku ka mea nui, e akahai mau, mai hōʻeha i nā poʻe ʻē aʻe, a e haʻi mau i ka ʻoiaʻiʻo. He mau loina kumu kēia e pau ʻole ai ke ʻano.

Hiki iā ʻoe ke pale aku i nā pōʻino he nui ma ka hahai ʻana i ke Kānāwai Gula. Hoʻomanaʻo wau i kekahi pō, e noho ana au ma kahi McDonalds ma waho ma Orchard Road ma Singapore. I koʻu lohe ʻana i ke kani ʻana o kahi pā i ka honua. ʻEono mika ka mamao, ʻelua mau kāne Caucasian nui, e hoʻopuni ana i kahi kāne Hawaiʻi pōkole a ikaika. ʻO nā kāne ʻekolu a pau ma ko lākou mau makahiki he 20. Me he mea lā ʻaʻole lākou i hāʻawi i kekahi i kekahi ma ka puka, no laila ua kuʻi lākou a hāʻule ka pā. Lohe au i kekahi mau hōʻino, a hoʻomaka lākou e paʻi kekahi i kekahi. Helu au i nā paʻi, 1.. 2.. 3.. a laila ua hakakā lākou. I kekahi ʻano, ua hopu ke kāne Hawaiʻi i ka ʻāʻī o kekahi kāne Caucasian, a hoʻokuʻi iā ia me ke poʻo mua i ka lihi kinikini o ka hale! Ua māhele ʻia kona lae, a hoʻomaka ka ʻoki e pīpī i ke koko. ʻŌlelo kekahi kāne Caucasian, "E kū! E kū! No ke aha ʻoe e hoʻāʻo nei e pepehi iā mākou, e ke kanaka?"

ʻAʻole hiki iaʻu ke manaʻoʻiʻo ua hoʻomaka kēia mau mea a pau ma muli o ka hāʻawi ʻole ʻana i ke ala ma ka puka, a me ke kala ʻole ʻana no ka hewa. Akā, ua koho lākou e hoʻokuke a hoʻoweliweli kekahi i kekahi i loko o kahi hakakā. No laila, ʻike ʻoe, ʻo nā mea āu e hāʻawi aku ai, e hoʻi hou mai ana iā ʻoe, he ʻumi manawa ikaika aʻe"ʻO ʻoe ke kīkēkē iaʻu, e kīkēkē aku wau iā ʻoe me ka ikaika. Inā ʻoe e kuʻi mai iaʻu, e hoʻokuke aku wau iā ʻoe." Ua ʻae kēia mau kāne i ko lākou ego e keʻakeʻa i kahi hoʻoholo maluhia. Ua hiki iā lākou ke kala aku a hāʻawi aku e uku no ka ʻai a kekahi?

E like me kou ʻike, ʻaʻole kēia he hihia kakaikahi. I ka manawa pinepine, ʻo ka haka wale ʻana i kekahi e hiki ke hoʻomaka i kahi hakakā. A i ʻole ke kipaku ʻana i kekahi mai loko mai o ka laina. A i ʻole ke kāʻili ʻana i kahi kaʻa o kekahi. A i ʻole ka hoʻokomo ʻana i ka huelo. A i ʻole ke hoʻomālamalama ʻana i ke kukui kiʻekiʻe o kāu kaʻa no ka huhū. He mea kaumaha ia ke ʻae mākou i ko mākou huhū e lanakila ma luna o mākou. E like me kā lākou ʻōlelo ma ka ʻike Buddhist, he ʻano Gehena ka huhūPēlā nō hoʻi ka makeʻe waiwai, ka lili, ke kuko, a me ka inaina. Hoʻomake nā mea a pau i ka naʻau a me ka noʻonoʻo. Hoʻopilikia i ka maluhia o loko e hoʻolilo ai i kou ola i mea kupanaha. No laila, ma mua o kou hana ʻana i kahi hana āu e mihi ai, e nīnau iā ʻoe iho, "ʻO kēia anei kaʻu e makemake ai e lawe mai i loko o koʻu ola?" I ka manawa āu e hana ai i kēlā hana, ke hāʻawi nei ʻoe i ka ʻae no ke Ao Holoʻokoʻa e lawe i ka hopena, hoʻonui iā ia me ka ʻumi, a hoʻihoʻi iā ʻoe. 

Inā ʻoe e hoʻowahāwahā i kekahi, e hoʻowahāwahā hou aku nā kānaka he ʻumi iā ʻoe. Inā ʻoe e hoʻopunipuni i $500 mai kahi luahine, i kekahi manawa ma ke alanui, e nalowale ʻoe i $5000. Pēlā nō, inā ʻoe e hāʻawi i $200 mai loko mai o ka lokomaikaʻi o kou puʻuwai, e loaʻa ana iā ʻoe he $2000 e loaʻa hou ai. Malia paha ma o kāu ʻoihana a i ʻole ma kahi lottery windfall koke. He Kānāwai kēia o ke Ao Holoʻokoʻa: ʻO nā mea āu e hāʻawi aku ai, e hoʻi mai ana iā ʻoe, he ʻumi manawa ikaika. No laila e hoʻokō i ke Kānāwai Gula: E hana aku i nā poʻe ʻē aʻe e like me kou makemake e hana mai nā poʻe ʻē aʻe iā ʻoeA hiki iā ʻoe ke manaʻo e mālama ke ola iā ʻoe e like me kou makemake.