Filosofija Morali

Il-ħajja tidher qisha test kostanti ta’ min qed insiru. Kull sfida; kull ostaklu… mibnija biex jittestjaw il-limiti tar-ruħ tiegħek. L-għażliet li tagħmel isawru l-karattru tiegħek u jinfluwenzaw id-destin tiegħek. Biex niksbu l-ogħla potenzjal tagħna jeħtieġ li nagħmlu l-għażliet it-tajba. U l-aħjar mod biex nagħmlu għażliet it-tajba huwa li jkollok kuxjenza nadifa u moralità li tiggwida l-azzjonijiet tiegħek. Fl-iżvilupp tal-moralità, hemm regoli tradizzjonali reali x’nimxu magħhom, iżda l-aktar importanti huma dawk li tistabbilixxi għalik innifsek. L-ideat li ġejjin huma gwidi biex tistabbilixxi r-regoli tiegħek stess dwar kif tagħżel li tgħix ħajtek.

Ir-Regola tad-Deheb: Agħmel lil Ħaddieħor Kif Tixtieq li Ħaddieħor Jagħmlulek

Tinduna li jekk titbissem lil xi ħadd, aktarx li jitbissmulek lura? Jekk tagħti daqqa ta’ ħarta lil xi ħadd fuq dahru bħallikieku qed tgħidlu ‘ħej ħabib’, int ukoll se tirċievi ħafna daqqiet ta’ ħarta fuq dahrek? Din hija dinja reċiproka. Tieħu dak li tagħti. U kif jgħidu… L-imħabba ġġib l-imħabba, il-mibegħda ġġib il-mibegħda. Allura jekk trid li d-dinja tittrattak aħjar, ittrattaha aħjar l-ewwel. Għid aktar grazzi, aktar bonġu, skużani, u jiddispjaċini. Ħallas lura dak li trid, iftaħ aktar bibien għal ħaddieħor, u għin aktar anzjani jaqsmu t-triq. Aktar importanti minn hekk, dejjem kun edukat, qatt ma tweġġa’ lil ħaddieħor, u dejjem għid il-verità. Dawn huma prinċipji bażiċi li qatt ma joħorġu mill-moda.

Tista’ tevita ħafna diżastri billi ssegwi r-Regola tad-Deheb. Niftakar lejl wieħed, kont bilqiegħda f’McDonalds fil-beraħ fi Triq Orchard f’Singapor. Meta smajt il-ħoss ta’ trej jolqot l-art. Sitt metri ’l bogħod, żewġt irġiel Kawkasi kbar, iħarsu lejn raġel Ħawajjan iqsar u xaħmi. It-tliet irġiel kollha għandhom qrib l-20 sena. Jidher li ma rnexxilhomx iċedu lil xulxin ħdejn il-bieb, allura ħabtu u t-trej waqa’. Smajt xi insulti, u bdew jimbuttaw lil xulxin. Ngħodd l-imbuttar, 1.. 2.. 3.. u mbagħad kellhom ġlieda. B’xi mod, ir-raġel Ħawajjan irnexxielu jaqbad għonq raġel Kawkasi, u jdendlu rasu ’l quddiem mat-tarf tal-irħam tal-bini! Forehead tiegħu tinfetaħ, u l-qasma tibda toħroġ id-demm. Ir-raġel Kawkasi l-ieħor jgħid, “Ieqaf! Ieqaf! Għaliex qed tipprova toqtolna, raġel?”

Ma nistax nemmen li dan kollu beda mill-ġdid għax ma ċedewx ħdejn il-bieb, u ma skużawx ruħhom għall-iżball. Minflok, għażlu li jimbuttaw u jintimidu lil xulxin biex jibdew jiġġieldu. Allura tara, Dak kollu li tagħti, jerġa’ lura għandek, għaxar darbiet aktar b’saħħtu“Timbuttani, jien nimbottak aktar. Tagħtini daqqa ta’ ponn, jien inħabbatk.” Dawn l-irġiel ħallew l-ego tagħhom ifixkel riżoluzzjoni paċifika. Setgħu sempliċement skużaw ruħhom u offrew li jħallsu għall-ikel ta’ xulxin?

Kif tafu, dan mhuwiex każ rari. Spiss, sempliċement billi tħares lejn xi ħadd tista’ tibda ġlieda. Jew timbotta lil xi ħadd ’il barra minn kju. Jew tisraq il-post tal-parkeġġ ta’ xi ħadd ieħor. Jew toqgħod bilqiegħda. Jew titteptep id-dawl għoli tal-karozza tiegħek minħabba l-irritazzjoni. Huwa ta’ dwejjaq meta nħallu r-rabja tagħna tegħlibna. Kif jgħidu fil-filosofija Buddista, ir-rabja hija forma ta’ infernHekk ukoll ir-regħba, l-għira, ix-xewqa, u l-mibegħda. Kollha kemm huma jivvelenaw il-qalb u l-moħħ. Ifixklu l-paċi ta’ ġewwa li tagħmel ħajtek sabiħa. Għalhekk, qabel ma tieħu azzjoni li forsi jiddispjaċik minnha, staqsi lilek innifsek, “Dan hu li nixtieq inġib f’ħajti?” Fil-mument li twettaq dik l-azzjoni, tkun qed tagħti permess lill-Univers biex jieħu l-effett, jimmultiplikah b’għaxra, u jirritornah lilek. 

Jekk tħares lejn xi ħadd b'disprezz, għaxar persuni oħra se jħares lejk b'disprezz. Jekk tqarraq $500 mingħand mara xwejħa, xi darba fil-futur, titlef $5000. Bl-istess mod, jekk tikkontribwixxi $200 mit-tjubija ta' qalbek, $2000 se jkunu disponibbli għalik biex tirbaħhom lura. Forsi permezz tan-negozju tiegħek jew f'daqqa waħda f'lotterija. Din hija Liġi tal-Univers: Dak kollu li tagħti, se jiġi lura għandek, għaxar darbiet aktar b'saħħtu. Allura wettaq ir-Regola tad-Deheb: Agħmel ma’ ħaddieħor dak li tixtieq li oħrajn jagħmlu miegħekU tista’ tistenna li l-ħajja tittrattak eżattament kif tixtieq int.